Bronvermelding

Waar dit over gaat

Een systematische review uit 2024 bundelt onderzoek naar water verrijkt met moleculaire waterstof (H₂).

Wat de bron laat zien

De review beschrijft studies naar onder meer sportprestaties, stofwisseling en welbevinden.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bevindingen laten veelbelovende mogelijkheden van waterstofrijk water zien. De resultaten verschillen per onderzoek; grotere studies zijn nodig voor stevigere conclusies. De review onderzocht niet de Osmora Premium en doet daarom geen uitspraak over ons apparaat.

Waar dit over gaat

Het RIVM legt uit wat PFAS zijn en welke risico's ze kunnen hebben voor mens en milieu.

Wat de bron laat zien

Volgens het RIVM worden PFAS in verband gebracht met effecten op onder meer het afweersysteem, het cholesterol en de lever. Bij de huidige blootstelling via voedsel en kraanwater kunnen die effecten volgens het RIVM niet worden uitgesloten.

Kraanwater is volgens het RIVM een van de routes waarlangs je PFAS binnenkrijgt. Daarom is het zinvol om stil te staan bij hoe je je drinkwater thuis filtert.

Waar dit over gaat

Het Amerikaanse milieuagentschap EPA vat samen wat er bekend is over PFAS en de risico's ervan.

Wat de bron laat zien

De EPA schrijft dat veel PFAS heel langzaam afbreken en zich kunnen ophopen in mensen, dieren en het milieu. Volgens de EPA laten studies zien dat blootstelling aan bepaalde niveaus van PFAS onder meer kan leiden tot een hoger cholesterol en tot verstoring van hormonen.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bron laat zien waarom PFAS in drinkwater aandacht krijgen: ze breken heel langzaam af en blijven lang in het milieu. De EPA schrijft over PFAS in het algemeen.

Waar dit over gaat

Een nieuwsbericht van Harvard over een studie naar blootstelling aan PFAS, fenolen en parabenen en hormoongerelateerde vormen van kanker.

Wat de bron laat zien

De studie vond een verband tussen blootstelling aan deze stoffen en een grotere kans op een eerdere diagnose van zo’n vorm van kanker. Het bericht noemt veel industriële stoffen in consumentenproducten en in het milieu hormoonverstorend.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bron laat zien dat onderzoekers stoffen als PFAS, fenolen en parabenen serieus nemen, en waarom het de moeite waard is om te weten wat er in je water zit. Het bericht gaat over blootstelling in het algemeen.

Waar dit over gaat

De Rijksoverheid legt uit hoe medicijnresten in het water terechtkomen en wat daaraan gedaan wordt.

Wat de bron laat zien

Jaarlijks komt volgens de Rijksoverheid meer dan 190.000 kilogram aan medicijnresten via urine en ontlasting in het riool, en daarna in het oppervlaktewater. Die resten hebben invloed op de planten en dieren die in het water leven.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bron laat zien hoe medicijnresten via het riool in het oppervlaktewater terechtkomen. Het bericht gaat over riool- en oppervlaktewater.

Waar dit over gaat

De Unie van Waterschappen beschrijft het standpunt van de waterschappen over medicijnresten in water.

Wat de bron laat zien

Van de zo’n 509 ton medicijnresten die jaarlijks in het riool komt, kunnen de rioolwaterzuiveringsinstallaties volgens de waterschappen ongeveer 190 ton niet goed uit het water halen. De waterschappen noemen medicijnresten een mogelijk probleem voor de ecologische waterkwaliteit en voor het maken van drinkwater.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

De waterschappen noemen medicijnresten zelf een aandachtspunt bij het maken van drinkwater; daarom nemen we deze bron op. Het standpunt gaat over riool- en oppervlaktewater.

Waar dit over gaat

Een databank van het Zorginstituut met tabellen over kosten, gebruikers en volumes in de zorg.

Waar dit over gaat

Een rapport van de WHO over het bewijs voor microplastics in de waterkringloop en in drinkwater.

Wat de bron laat zien

De WHO schrijft dat studies naar microplastics in behandeld kraanwater en flessenwater vragen en zorgen hebben opgeroepen. Het rapport benoemt belangrijke kennislacunes die ingevuld moeten worden om de risico’s voor mensen beter te kunnen beoordelen.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bron laat zien dat microplastics in drinkwater internationaal op de agenda staan. Het rapport gaat over kraanwater en flessenwater in het algemeen.

Waar dit over gaat

Een nieuwsbericht over onderzoek waarin voor het eerst microplastics in menselijk bloed zijn aangetoond.

Wat de bron laat zien

Bij zeventien van de 22 proefpersonen werden microplastics in het bloed gevonden. Hoe schadelijk die deeltjes zijn, is volgens het bericht nog onbekend.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Dit bericht laat zien hoe dichtbij microplastics komen: ze zijn in menselijk bloed aangetoond. Het gaat over blootstelling in het algemeen.

Waar dit over gaat

Een nieuwsbericht van Harvard over een meta-analyse van 27 studies naar fluoride en de cognitieve ontwikkeling van kinderen.

Wat de bron laat zien

De onderzoekers vonden sterke aanwijzingen dat fluoride de cognitieve ontwikkeling van kinderen nadelig kan beïnvloeden. Ze wijzen er zelf op dat veel van de studies uit China onderling verschilden of onvolledig waren, en vragen om meer onderzoek.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bron laat zien waarom fluoride in drinkwater een onderwerp van onderzoek is. De meta-analyse gaat vooral over studies uit China.

Waar dit over gaat

Het doorzoekbare overzicht van publicaties van STOWA (Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer).

Waar dit over gaat

Een wetenschappelijk overzichtsartikel over de hormoonverstorende werking van PFAS met een korte en een lange keten.

Wat de bron laat zien

De auteurs schrijven dat PFAS lang in het lichaam blijven en in het milieu nauwelijks afbreken, waardoor mensen er vaak en langdurig aan blootstaan. Ze merken ook op dat de bevindingen over de hormoonverstorende werking niet eenduidig zijn en dat verder onderzoek nodig is.

Omdat PFAS in het milieu nauwelijks afbreken, kom je er vaak en langdurig mee in aanraking. Daarom is het zinvol om stil te staan bij hoe je je drinkwater thuis filtert.

Waar dit over gaat

Een voorlichtingspagina van het Amerikaanse CDC over lood en andere zware metalen en de gevolgen voor de voortplanting.

Wat de bron laat zien

Volgens het CDC kunnen lood en andere zware metalen de hormonen van mannen veranderen en de vruchtbaarheid verlagen. Blootstelling vóór of tijdens de zwangerschap kan volgens de pagina de kans op een miskraam of aangeboren afwijkingen vergroten.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bron legt uit waarom lood en andere zware metalen aandacht verdienen. De pagina gaat over blootstelling in het algemeen, onder meer op het werk.

Waar dit over gaat

Het RIVM over loden drinkwaterleidingen in oudere gebouwen en het advies om ze te vervangen.

Wat de bron laat zien

In gebouwen van vóór 1960 kunnen volgens het RIVM nog loden leidingen zitten, waardoor er soms te veel lood in het kraanwater komt. Als jonge kinderen te veel lood binnenkrijgen, kan dat volgens het RIVM leiden tot een lagere intelligentie.

Wat wij hiermee wel en niet zeggen

Deze bron helpt je nagaan of lood in jouw kraanwater een aandachtspunt is: in gebouwen van vóór 1960 kunnen nog loden leidingen zitten. Het RIVM adviseert die leidingen te laten vervangen.

Waar dit over gaat

Een RIVM-analyse van de bijdrage van drinkwater en voedsel aan de blootstelling aan vier PFAS in Nederland, met een advies voor een drinkwaterrichtwaarde.

Wat de bron laat zien

Het RIVM rekent vanuit de EFSA-grenswaarde van 4,4 ng per kg lichaamsgewicht per week, een lichaamsgewicht van 70 kg en 2 liter water per dag terug naar een drinkwaterrichtwaarde van 4,4 ng/l PFOA-equivalenten.

Waar dit over gaat

Het RIVM bundelt PFAS-metingen in drinkwater uit oppervlaktewater en uit grondwater (2015 tot februari 2021) en metingen bij zeven pompstations in de eerste helft van 2022.

Wat de bron laat zien

In drinkwater uit oppervlaktewater lagen 259 van de 454 monsters boven de advieswaarde van 4,4 ng/l (alle aangetroffen PFAS); in drinkwater uit grondwater 27 van de 273. In de eerste helft van 2022 lagen zes van de zeven onderzochte pompstations structureel boven de advieswaarde, gemiddeld 10 tot 11 ng/l. Het RIVM concludeert dat Nederlands drinkwater aan de Europese parameterwaarden voldoet.

Waar dit over gaat

EFSA beoordeelt de som van vier PFAS (PFOA, PFNA, PFHxS en PFOS) in voedsel.

Wat de bron laat zien

EFSA stelt een groepsgrenswaarde (TWI) vast van 4,4 nanogram per kilogram lichaamsgewicht per week.

Waar dit over gaat

Het Drinkwaterbesluit bevat de wettelijke kwaliteitseisen voor Nederlands drinkwater.

Wat de bron laat zien

Bijlage A, tabel II noemt voor de som van PFAS een norm van 0,10 µg/l; volgens de noot wordt die norm van kracht op 12 januari 2026.

Waar dit over gaat

Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven, publiceert kerncijfers over de sector, waaronder de bronnen waaruit drinkwater wordt gemaakt.

Wat de bron laat zien

Nederlands drinkwater wordt gemaakt uit grondwater, oppervlaktewater en oevergrondwater; de verhouding verschilt per bedrijf.

Waar dit over gaat

PWN beschrijft de bronnen van het drinkwater voor Noord-Holland.

Wat de bron laat zien

Het grootste deel van het water waar PWN drinkwater van maakt, is oppervlaktewater uit het IJsselmeer en het Lekkanaal; de rest is grond- of duinwater.

Waar dit over gaat

Waternet legt uit hoe het drinkwater maakt.

Wat de bron laat zien

Waternet maakt drinkwater uit rivierwater uit het Lekkanaal, dat via de Amsterdamse Waterleidingduinen de bodem in zakt, en uit water uit de Bethunepolder.

Waar dit over gaat

Dunea beschrijft de Afgedamde Maas als bron.

Wat de bron laat zien

Dunea gebruikt water uit de Afgedamde Maas, een zijtak van de Maas; het water wordt voorgezuiverd en in de duinen geïnfiltreerd.

Waar dit over gaat

Evides beschrijft zijn drinkwaterbronnen.

Wat de bron laat zien

De grootste bron van Evides is oppervlaktewater uit de Maas; daarnaast geïnfiltreerd duinwater (Haringvliet) en grondwater.

Waar dit over gaat

WML beschrijft hoe het drinkwater maakt uit grondwater en Maaswater.

Wat de bron laat zien

WML maakt het grootste deel van het drinkwater uit grondwater en een deel uit water van de Maas.

Waar dit over gaat

Waterbedrijf Groningen beschrijft de bronnen van het drinkwater.

Wat de bron laat zien

Van de 44 miljard liter die het bedrijf jaarlijks levert, komt ruim 7 miljard liter uit de Drentsche Aa; de rest is grondwater.

Waar dit over gaat

Het Drinkwaterplatform beschrijft de winningen van de Nederlandse drinkwaterbedrijven.

Wat de bron laat zien

Oasen maakt drinkwater uit oevergrondwater en grondwater; het oevergrondwater is rivierwater (onder meer uit de Lek) dat via de oevers de bodem in is gezakt.

Waar dit over gaat

Vitens beschrijft de grondwaterwinning.

Wat de bron laat zien

Vitens maakt hoofdzakelijk drinkwater van grondwater en kijkt ook naar andere bronnen, zoals oppervlaktewater en oevergrondwater.

Waar dit over gaat

Brabant Water legt uit waarom het grondwater gebruikt.

Wat de bron laat zien

Brabant Water maakt op dit moment alleen drinkwater uit grondwater.

Waar dit over gaat

WMD beschrijft de waterwingebieden in Drenthe.

Wat de bron laat zien

Het water uit de kraan wordt uit de grond gehaald in een waterwingebied in de omgeving.